😨 BELDURRA
Egun on, irakurle maitea; oinarrizko emozioen errepasoa jarraitzeko, gaur azken urteetan
gizartean oso zabalduta dagoen emozioaz hitz egingo dizut: BELDURRA.
Beldurra hitza latinezko metus hitzetik dator. Gogoaren alterazioa da, arrisku baten edo balizko kalte baten aurrean larritasuna sortzen duena, irudimenaren edo benetakoaren ondorio izan. Pertsona batek bere buruarentzat eta bere maiteentzat nahi duenaren kontrako zerbait edo zerbait txarra gerta dakion sentitzen duen arbuioa edo ezinikusia izendatzeko ere erabiltzen da.
Beldurra ez da atsegina pairatzen duen pertsonarentzat; hala ere, bizirik irauteko metodo gisa ere funtzionatzen du, pertsonak eta animaliak mehatxu baten aurrean alertan jartzen baitizkigu; baina esan behar dut, baita ere, oraindik benetako mehatxua ez den zerbaiten beldur diren animalia bakarrak garela, azaldu nahi dut: zebra batek ez dio beldurrik lehoiari agertzen eta ihes egiten ikusten duen arte, eta behin lehoiaren mehatxua desagertuta, zebra berriz ere lasai egoten da; izan ere, pertsonak beldurrak eragiten digun estresaren pean egongo ginateke egun osoan lehoia agertuko balitz; ikusten al duzu aldea?
Polemiketan sartu nahi izan gabe, apur bat da gaur egun zorioneko birusarekin gertatzen ari dena; komunikabide guztiak saiatzen dira beldurra zabaltzen, kutsatze, hildako eta abarren kopuru desberdinekin, eta nik ez dut esaten birusa existitzen ez denik, noski badela eta noski jendea hiltzen ari dela horren ondorioz, baina beste urte batzuetan gripearen eta beste gaixotasun askoren ondorioz jendea hil den bezala eta gaiari hainbeste bonbo eman ez zaion bezala; ez dakit zer interes izango duten politikariek zabaltzen ari diren beldurraren politika horren atzean, baina argi daukat beldurra oso arma indartsua dela pertsonak manipulatzeko, geldiarazi egiten baititu eta erreakzionatzea saihesten baitu; eta ez naiz gehiago luzatuko gaian, zure hausnarketara uzten dut.
Orain arte beldurraz hitz egin dizut ikuspegi orokorretik, baina jakin behar dugu hainbat beldur mota daudela:
- Aldaketen beldurra: hori da pertsonen artean gehien zabaltzen den beldurra eta terapiara gehien jotzen duten arrazoia. Helduek eta haurrek izua senti dezakete beren errutina edo ingurunea aldatzeko. Ikastetxez, lanez, hiriz, lagunez, bikotez... aldatzeagatik gerta daiteke hori.
- Iluntasunaren beldurra: haurren artean beldur zabalduagoa badago, iluntasunarekiko beldurra da, amesgaiztoen, imajinatzen dituzten egoeren edo beldurtu dituzten ipuinen ondorioz gerta daitekeena.
- Animalien beldurra: denok jasan dezakegu beldur hori, oro har, edo baten batengandik, zehazki. Beldur mota hau gainditzeko onena, beldurra eragiten digun animaliari buruz ahal den informazio guztia biltzea da, baita animalia horri aurre egiteak dituen arriskuei eta duen on guztiari buruzkoa ere. Horrek asko gutxituko du beldur hori pairatzen duen pertsonaren antsietatea.
Aipatutako beldur motez gain, jakina, gehiago daude.
Garrantzitsua da azpimarratzea bere funtzio biologiko eta psikologikoaz haratago, beldurra entretenimendu-modu gisa ere agertzen dela artean, beldurrezko eleberrien genero literarioaren bidez, beldurrezko zinemagintzaren industrian...
Bihartik aurrera emozio "negatiboen" alde positiboaz hitz egingo dizut.
Beldurra hitza latinezko metus hitzetik dator. Gogoaren alterazioa da, arrisku baten edo balizko kalte baten aurrean larritasuna sortzen duena, irudimenaren edo benetakoaren ondorio izan. Pertsona batek bere buruarentzat eta bere maiteentzat nahi duenaren kontrako zerbait edo zerbait txarra gerta dakion sentitzen duen arbuioa edo ezinikusia izendatzeko ere erabiltzen da.
Beldurra ez da atsegina pairatzen duen pertsonarentzat; hala ere, bizirik irauteko metodo gisa ere funtzionatzen du, pertsonak eta animaliak mehatxu baten aurrean alertan jartzen baitizkigu; baina esan behar dut, baita ere, oraindik benetako mehatxua ez den zerbaiten beldur diren animalia bakarrak garela, azaldu nahi dut: zebra batek ez dio beldurrik lehoiari agertzen eta ihes egiten ikusten duen arte, eta behin lehoiaren mehatxua desagertuta, zebra berriz ere lasai egoten da; izan ere, pertsonak beldurrak eragiten digun estresaren pean egongo ginateke egun osoan lehoia agertuko balitz; ikusten al duzu aldea?
Polemiketan sartu nahi izan gabe, apur bat da gaur egun zorioneko birusarekin gertatzen ari dena; komunikabide guztiak saiatzen dira beldurra zabaltzen, kutsatze, hildako eta abarren kopuru desberdinekin, eta nik ez dut esaten birusa existitzen ez denik, noski badela eta noski jendea hiltzen ari dela horren ondorioz, baina beste urte batzuetan gripearen eta beste gaixotasun askoren ondorioz jendea hil den bezala eta gaiari hainbeste bonbo eman ez zaion bezala; ez dakit zer interes izango duten politikariek zabaltzen ari diren beldurraren politika horren atzean, baina argi daukat beldurra oso arma indartsua dela pertsonak manipulatzeko, geldiarazi egiten baititu eta erreakzionatzea saihesten baitu; eta ez naiz gehiago luzatuko gaian, zure hausnarketara uzten dut.
Orain arte beldurraz hitz egin dizut ikuspegi orokorretik, baina jakin behar dugu hainbat beldur mota daudela:
- Aldaketen beldurra: hori da pertsonen artean gehien zabaltzen den beldurra eta terapiara gehien jotzen duten arrazoia. Helduek eta haurrek izua senti dezakete beren errutina edo ingurunea aldatzeko. Ikastetxez, lanez, hiriz, lagunez, bikotez... aldatzeagatik gerta daiteke hori.
- Iluntasunaren beldurra: haurren artean beldur zabalduagoa badago, iluntasunarekiko beldurra da, amesgaiztoen, imajinatzen dituzten egoeren edo beldurtu dituzten ipuinen ondorioz gerta daitekeena.
- Animalien beldurra: denok jasan dezakegu beldur hori, oro har, edo baten batengandik, zehazki. Beldur mota hau gainditzeko onena, beldurra eragiten digun animaliari buruz ahal den informazio guztia biltzea da, baita animalia horri aurre egiteak dituen arriskuei eta duen on guztiari buruzkoa ere. Horrek asko gutxituko du beldur hori pairatzen duen pertsonaren antsietatea.
Aipatutako beldur motez gain, jakina, gehiago daude.
Garrantzitsua da azpimarratzea bere funtzio biologiko eta psikologikoaz haratago, beldurra entretenimendu-modu gisa ere agertzen dela artean, beldurrezko eleberrien genero literarioaren bidez, beldurrezko zinemagintzaren industrian...
Bihartik aurrera emozio "negatiboen" alde positiboaz hitz egingo dizut.
Jaso besarkada bat bihotzetik eta gogoratu partekatzeaz.
💛💛💛💛
Iruzkinak
Argitaratu iruzkina