🎭BIGARREN MAILAKO EMOZIOAK
Egun on, irakurle maitea; gaur bigarren mailako emozioei buruz hitz egingo dizut, zer diren eta zer funtzio duten.
Adituak bat datoz adieraztean emozioak bi faktoreren mende daudela:
- Gure gorputzak estimulu jakin baten ondorioz izaten dituen aldaketa fisikoak.
- Estimulu horietako bakoitzari buruz a posteriori egiten dugun interpretazioa.
Teoria horretatik abiatuta, geroagoko bat garatu zen, non Schacterrek eta Singerrek ondorioztatu zuten gure pentsamenduek uste duguna baino eragin handiagoa izan dezaketela gure emozioetan. Hau da, emozio jakin bat aktibatzen duten neurotransmisore batzuen askapenarekin batera etorriko den erantzun organiko bat eragin dezaketelako. Izan ere, gure pentsamenduei gorputzak emandako erantzunaren ondoriozko emozio horiek bigarren mailako emozioak dira.
Jakina, 5 urteko haur batek eta 20 urteko gazte batek edo 60 urte inguruko heldu batek ez diote modu berean erantzuten pentsamendu berari, eta horrek lehen eta bigarren mailako emozioen arteko aldea markatzen du. Lehen mailako emozioak ia aldatu gabe mantentzen dira bizitza osoan, baina estimulu berak eragindako bigarren mailako emozioen intentsitatea aldatu egiten da adinaren arabera.
Zer alde dago, orduan, oinarrizko emozioen eta bigarren mailako emozioen artean?
Alderik nabarmenena da oinarrizko emozioak biologikoak eta moldagarriak direla, eta bigarren mailakoak ikasi egiten direla, eta askotan desegokigarriak.
Lehen esan dizudan bezala, oinarrizko emozioek intentsitate-maila mantentzen dute bizitza osoan, eta bigarren mailakoetan intentsitate hori aldatzen doa. Bigarren mailako emozioek oinarrizko emozioen luzapen gisa jokatzen dute.
Eta, azkenik, oinarrizko emozioak gure espezieari datxezkio, eta bigarren mailako emozioak, berriz, denborarekin eta esperientziaren bidez garatzen dira; bigarren mailako emozioei eragiten dieten faktoreen artean, une bakoitzeko kultura edo gizarte-arauak daude, batzuk edo besteak agertzea eragingo dutenak. Auto-kontzientziaren lehen giza irudikapenekin batera agertzen diren emozio mota bat da, eta bere indarguneen artean autoezagutzaren sustapenean eta identitate pertsonal baten eraikuntzan duen papera nabarmentzen da. Zeregin garrantzitsua dute autoestimuan eta bakoitzak bere buruaz duen kontzeptuan.
Hona hemen oinarrizko emozio bakoitzaren bigarren mailako emozioen adibideren bat:
- Alaitasuna: zoriona, poztasuna, poztasuna, euforia, zoriontasuna...
- Tristura: pena, atsekabea, malenkonia, nostalgia, ezkortasuna, etsipena...
- Beldurra: izua, izua, kezka, beldurra, lotsa, kezka, urduritasuna, larritasuna...
- Nazka: higuina, ezinikusia, higuina, antipatia, displicentzia, destaina...
- Haserrea: amorrua, haserrea, gorrotoa, suminkortasuna, amorrua, haserrea, etsaitasuna, sumindura, garraztasuna...
Azkenik, argi utzi nahi nizuke Adimen Emozionalean emozioak maneiatzen ikasteari buruz hitz egiten dugunean, garrantzitsua dela zehaztea oinarrizko emozioak ezin izango dituzula inoiz kontrolatu, egin ahal izango duzun gauza bakarra emozioak ezagutzea, haien izaera zein den jakitea eta, hala ere, ikasitakoan bigarren mailako emozioak onartzea dela, eta kontrolatu ahal izango dituzula, baita aldatu ere, zure eta zure inguruko pertsonen onurarako.
Espero dut beti bezala post hau lagungarri izatea.
Adituak bat datoz adieraztean emozioak bi faktoreren mende daudela:
- Gure gorputzak estimulu jakin baten ondorioz izaten dituen aldaketa fisikoak.
- Estimulu horietako bakoitzari buruz a posteriori egiten dugun interpretazioa.
Teoria horretatik abiatuta, geroagoko bat garatu zen, non Schacterrek eta Singerrek ondorioztatu zuten gure pentsamenduek uste duguna baino eragin handiagoa izan dezaketela gure emozioetan. Hau da, emozio jakin bat aktibatzen duten neurotransmisore batzuen askapenarekin batera etorriko den erantzun organiko bat eragin dezaketelako. Izan ere, gure pentsamenduei gorputzak emandako erantzunaren ondoriozko emozio horiek bigarren mailako emozioak dira.
Jakina, 5 urteko haur batek eta 20 urteko gazte batek edo 60 urte inguruko heldu batek ez diote modu berean erantzuten pentsamendu berari, eta horrek lehen eta bigarren mailako emozioen arteko aldea markatzen du. Lehen mailako emozioak ia aldatu gabe mantentzen dira bizitza osoan, baina estimulu berak eragindako bigarren mailako emozioen intentsitatea aldatu egiten da adinaren arabera.
Zer alde dago, orduan, oinarrizko emozioen eta bigarren mailako emozioen artean?
Alderik nabarmenena da oinarrizko emozioak biologikoak eta moldagarriak direla, eta bigarren mailakoak ikasi egiten direla, eta askotan desegokigarriak.
Lehen esan dizudan bezala, oinarrizko emozioek intentsitate-maila mantentzen dute bizitza osoan, eta bigarren mailakoetan intentsitate hori aldatzen doa. Bigarren mailako emozioek oinarrizko emozioen luzapen gisa jokatzen dute.
Eta, azkenik, oinarrizko emozioak gure espezieari datxezkio, eta bigarren mailako emozioak, berriz, denborarekin eta esperientziaren bidez garatzen dira; bigarren mailako emozioei eragiten dieten faktoreen artean, une bakoitzeko kultura edo gizarte-arauak daude, batzuk edo besteak agertzea eragingo dutenak. Auto-kontzientziaren lehen giza irudikapenekin batera agertzen diren emozio mota bat da, eta bere indarguneen artean autoezagutzaren sustapenean eta identitate pertsonal baten eraikuntzan duen papera nabarmentzen da. Zeregin garrantzitsua dute autoestimuan eta bakoitzak bere buruaz duen kontzeptuan.
Hona hemen oinarrizko emozio bakoitzaren bigarren mailako emozioen adibideren bat:
- Alaitasuna: zoriona, poztasuna, poztasuna, euforia, zoriontasuna...
- Tristura: pena, atsekabea, malenkonia, nostalgia, ezkortasuna, etsipena...
- Beldurra: izua, izua, kezka, beldurra, lotsa, kezka, urduritasuna, larritasuna...
- Nazka: higuina, ezinikusia, higuina, antipatia, displicentzia, destaina...
- Haserrea: amorrua, haserrea, gorrotoa, suminkortasuna, amorrua, haserrea, etsaitasuna, sumindura, garraztasuna...
Azkenik, argi utzi nahi nizuke Adimen Emozionalean emozioak maneiatzen ikasteari buruz hitz egiten dugunean, garrantzitsua dela zehaztea oinarrizko emozioak ezin izango dituzula inoiz kontrolatu, egin ahal izango duzun gauza bakarra emozioak ezagutzea, haien izaera zein den jakitea eta, hala ere, ikasitakoan bigarren mailako emozioak onartzea dela, eta kontrolatu ahal izango dituzula, baita aldatu ere, zure eta zure inguruko pertsonen onurarako.
Espero dut beti bezala post hau lagungarri izatea.
Jaso besarkada bat bihotzetik eta gogoratu partekatzeaz.
💛💛💛💛
Iruzkinak
Argitaratu iruzkina