⭕99 KO ZIRKULOA

Egun on, irakurle maitea; gaurko ipuina kontatuko dizudan Jorge Bucayren ipuin-sortako azkena da; bihartik aurrera Nasrudin maisu handiaren abenturak ezagutzera emango ditut, eta espero dut gustatuko zaizkizula eta niri bezala irribarre eginaraziko dizutela. Gaurko ipuinaren izenburua "El círculo del 99" da.

Bazen behin errege bat oso triste bizi zena eta beti oso zoriontsu zirudien morroi bat zuena. Goizero esnatzen zuen erregea eta gosaria eramaten zion juglare-kanta alaiak abestuz. Bere aurpegi lasaian irribarre handi bat agertzen zen, eta bizitzaren aurrean zuen jarrera lasaia eta alaia zen beti.

Egun batean, erregeak bere pozaren sekretua kontatzeko eskatu zion. Morroiak erantzun zuen ez zegoela halako sekreturik.

- Ez dut triste egoteko arrazoirik, Maiestate. Gorentasunak ohoratzen nau zuri kasu egiten uzten badidazu. Emaztea eta seme-alabak gorteak esleitu digun etxean bizi dira. Jantzi eta elikatu egiten gaituzte. Bere gorentasunak noizean behin txanpon batzuekin saritzen nau, nola kexatuko nintzateke?

Zer gertatzen ari zen ulertu gabe, ia haserre agurtu zuen morroia.

Nola izan nintekeen zoriontsu, maileguz biziz, arropa zaharrak erabiliz eta kortesanoen soberakinez elikatuz?

Lasaitu zenean, bere aholkularirik jakintsuenari deitu eta goiz hartan izandako elkarrizketa azaldu zion, azalpen eske.

- Gertatzen dena da, Gorentasun, bera 99ko zirkulu toxikotik kanpo dagoela.

- Eta horrek zoriontsu egiten zaitu? -galdetu zuen erregeak.

- Ez, jauna. Horrek ez du zorigaiztoko egiten. Batez ere ez delako inoiz sartu.

- Jakin behar dut zein zirkulu den hori-esan zuen erregeak.

- Egitateekin erakusten badizut bakarrik ulertuko dut, morroiari zirkuluan sartzen utziz.

- Engainatu egin beharko dugu -esan zuen erregeak.

- Ez da beharrezkoa izango-esan zuen jakintsuak, jakin-minarena egin nahirik gabe-. Aukera ematen badiogu, bere kabuz sartuko da.

- Ez al zara konturatuko horrek zorigaiztoko pertsona bihurtzea esan nahi duela? -galdetu zuen erregeak.

- Bai, Maiestate, konturatuko zara nolako zorigaitza eragingo dizun, eta, hala ere, zirkuluan sartuko zara betiko.

Gau hartan, planaren arabera, jakintsua erregearen bila joan zen.

Larruzko poltsa bat ekarri zion, urrezko laurogeita hemeretzi txanponekin. Ez bat gehiago, ez bat gutxiago.

Jauregiko patioetara joan eta morroiaren etxe ondoan ezkutaleku bat bilatu zuten. Egunsentian, etxe barruko lehen kandela piztu zenean, larruzko poltsa atean lotu, indarrez jo eta ezkutatu egin ziren berriro.

Ikusi zuten nola morroia irteten zen, poltsa ikusten zuen, astintzen zuen eta bere bularraren kontra sentitzen zuen altxorra estutzen zuen. Gero, alde guztietara begiratuz, inor begira ez zegoela egiaztatzeko, etxera itzuli zen.

Kanpotik, zelatariek zerbitzaria atea trabatzen entzun zuten, eta leihora begiratu zuten eszena ikusteko. Gizonak mahai gainean zegoen guztia lurrera bota zuen, kandela bat izan ezik. Eseri eta zakuaren edukia hustu zuen.

Haren begiek ezin zuten sinetsi ikusten ari zirena. Urrezko txanponezko mendia zen! Morroiak ukitu eta pilatu egiten zituen. Laztandu egiten zituen eta kandelaren argiak haien gainean distirarazten zituen.

Horrela, jolasean eta jolasean, hamar txanpon egiten hasi zen. Hamarreko pila bat, hamarreko bi pila, hamarreko hiru pila, lau, bost, sei... Batu bitartean: hamar, hogei, hogeita hamar, berrogei, berrogeita hamar, hirurogei...

Horrela, azken piloa osatu zuen arte... Horrek bederatzi txanpon besterik ez zituen!

Aurrena, mahai gainetik begiratu zuen, beste txanpon baten bila. Gero lurrera begiratu zuen eta azkenik poltsa. Azken piloa besteen ondoan jarri eta baxuagoa zela egiaztatu zuen.

- Lapurtu egin didate! -oihu egin zuen azkenean-. Urrezko txanpon bat lapurtu didate!

Bere bizitzan inoiz urrezko txanponik ukitu ez zuena, ustekabeko opari gisa mendi bat jaso zuena, eta orain dirutza handi hori bere eskuetan zeukana, lapurtu egin ziotela sentitzen zuen.

Erregea harritu egin zen morroiak lehen aldiz ez zuela irribarrerik egiten ikustean.

Berriro bilatu zuen mahai gainean, lurrean, poltsan, arropen artean, poltsikoetan, altzarien azpian... Ez zuen kasurik egin, ez zuen aurkitu bilatzen ari zen txanpona.

- Ehun zenbaki osoa da-errepikatzen zuen bere artean, mahaitik txanpon pilatxo hamarrena eta desorekatua iseka egiten ari zitzaiola zirudien bitartean, laurogeita hemeretzi txanpon "bakarrik" zeudela gogoraraziz.

Erregea eta bere aholkularia, tranparen egileak, leihotik begira zeuden, gertatuko zela iragarri zuena baieztatuz.

Zerbitzariak zorroan gorde zituen txanponak, eta, alde guztietara begiratuz etxeko inork ikusten ez zuela egiaztatzeko, poltsa egur artean ezkutatu zuen. Gero papera eta luma hartu eta kalkuluak egitera eseri zen.

Zenbat denbora aurreztu beharko zenuke zure ehungarren moneta erosteko?

Zerbitzariak bakarrik hitz egiten zuen, ozenki. Lortu arte gogor lan egiteko prest zegoen. Gero ez nuke berriro lan egin beharrik izango.

Urrezko ehun txanponekin, gizon batek lan egiteari utz diezaioke. Ehun txanponekin, gizon bat aberatsa da. Ehun txanponekin lasai bizi zaitezke.

Kalkulua amaitu du. Lan egiten bazuen eta bere soldata eta jaso zezakeen diru gehigarriren bat aurrezten bazuen, hamaika edo hamabi urtetan, beste urrezko txanpon bat lortzeko behar zuena izango zuen. Hamabi urte asko dira, pentsatu zuen. Agian zure emazteari eskatuko nioke denbora batez herrian lan bila ibiltzeko. Berak ere lan egin zezakeen jauregian bere lana amaitu ondoren. Gauera arte lor nezake aparteko ordainsariren bat. Kontuak egin zituen: herriko lana eta emaztearena batuz, zazpi urteren buruan dirua bildu ahal izango zuen.

Agian gauero soberan zuten janaria herrira eraman eta txanpon batzuen truke saldu ahal izango zuen. Izan ere, zenbat eta gutxiago jan, orduan eta gehiago salduko lukete. Zertarako nahi zuten hainbeste neguko arropa? Bero zegoen. Zertarako izan zapata pare bat baino gehiago?

Sakrifizio bat zen. Baina lau urteko sakrifizioan ehungarren txanpona lortuko zuen, eta orduan zoriontsu izan zitekeen berriro.

Hurrengo hilabeteetan, morroiak aurrera eraman zituen bere planak, bere bizitza hondatuz, aholkulariak iragarri bezala.

Ez zen denbora asko igaro. Erregeak zerbitzaria kaleratu zuen azkenean. Ez zen atsegina beti umore txarrez egoten zen morroi bat edukitzea.

Inoiz pentsatu duzu hau, benetan: zer falta zaizu egunero pozik jaikitzeko? 100 txanpon behar dira zoriontsu izateko? Zirkuluaren barruan zaude?

Bihotzetik besarkada bat jaso eta gogoratu partekatzeaz.

💛💛💛💛